Visits: 2
Khi tiếng trống rộn ràng vang lên, hòa cùng những bước nhảy uyển chuyển của những ông lân sặc sỡ sắc màu, đó cũng là lúc báo hiệu một mùa lễ hội lại đến. Trong đời sống văn hóa Á Đông nói chung và văn hóa Việt Nam nói riêng, hình ảnh đoàn lân đã trở thành biểu tượng không thể thiếu mỗi khi Tết đến, xuân về, hay trong các dịp khai trương, lễ hội lớn nhỏ. Vậy tại sao trong mùa lễ hội người ta lại đặc biệt yêu thích và trông đợi sự xuất hiện của múa lân? Hay ẩn chứa bên trong đó là cả một kho tàng giá trị văn hóa, tâm linh và tinh thần cộng đồng sâu sắc?
– Múa lân – linh vật chở niềm tin về điềm lành và may mắn
Theo truyền thuyết phương Đông, “Lân” là một trong tứ linh gồm Long (rồng), Lân (kỳ lân), Quy (rùa) và Phụng (phượng hoàng). Trong đó, kỳ lân được xem là loài vật hiền lành, biểu trưng cho điềm lành, sự thịnh vượng, và bình an. Vì vậy, trong những dịp trọng đại như Tết Nguyên Đán, Trung thu, lễ hội lớn, hay các lễ cầu an, cầu mùa…, người ta thường mời đoàn lân đến biểu diễn để rước lộc, xua đuổi tà khí, nghênh đón những điều tốt đẹp.
Trong mùa lễ hội – thời điểm chuyển giao giữa cũ và mới, giữa cái đã qua và điều sắp tới – sự xuất hiện của đoàn lân như một nghi lễ “khai vận”, giúp mọi người cảm thấy an tâm và tràn đầy hi vọng cho điều mới. Chính vì thế, hình ảnh múa lân gắn liền với thông điệp “lân đến – lộc về”, không chỉ thể hiện tín ngưỡng dân gian mà còn là sự khởi đầu đầy năng lượng tích cực.
– Không khí vui tươi, rộn ràng – linh hồn của mùa lễ hội
Một mùa lễ hội không những là thời gian để mọi người cùng nhau tụ họp, vui chơi, tôn vinh các giá trị truyền thống, mà trong bầu không khí ấy, âm thanh dồn dập của tiếng trống lân, sự sống động của các điệu múa, và sự tương tác giữa người xem và nghệ sĩ múa chính là linh hồn khiến lễ hội trở nên tưng bừng, cuốn hút.
Đặc biệt, múa lân còn mang yếu tố trình diễn nghệ thuật dân gian với kỹ thuật điêu luyện như leo cột, nhảy bàn,… tạo nên những tiết mục mãn nhãn, thu hút đông đảo mọi tầng lớp, từ trẻ em cho đến người lớn. Mỗi kĩ thuật của ông lân đều thể hiện sự khéo léo, tinh thần tập luyện và tinh thần đồng đội – điều góp phần làm cho văn hóa lễ hội mang tính gắn kết cộng đồng sâu sắc.
– Kết nối truyền thống và hiện đại trong mùa lễ hội
Trong lễ hội hiện nay ngày càng được hiện đại hóa, nhiều giá trị truyền thống có khả năng ngày một mai một. Thế nhưng, múa lân lại là một trong những hình thức văn hóa dân gian vẫn sống động và phát triển mạnh mẽ, đặc biệt là trong các lễ hội lớn. Những đoàn lân ngày nay không chỉ biểu diễn ở các vùng quê, làng xã mà còn xuất hiện tại các trung tâm thương mại, sự kiện lớn trong đô thị hiện đại. Điều đó cho thấy sức sống và khả năng thích nghi của múa lân với nhịp sống đương đại. Hơn nữa, trong bối cảnh hội nhập văn hóa, múa lân còn trở thành “đại sứ văn hóa” trong các lễ hội giao lưu quốc tế, mang nét đặc sắc của dân tộc Việt ra thế giới. Việc duy trì hình ảnh đoàn lân trong lễ hội không chỉ giữ gìn hồn dân tộc mà còn góp phần xây dựng bản sắc văn hóa riêng giữa muôn vàn sắc màu toàn cầu hóa.
– Giá trị tâm linh và niềm tin về những điều may mắn
Lễ hội diễn ra là lúc con người thể hiện khát vọng tâm linh: cầu phúc, cầu tài, cầu an. Đoàn lân, trong vai trò là người “mở lối” – dẫn dắt nghi lễ, làm chủ không khí, đóng vai trò kết nối giữa con người và thần linh, giữa trần thế và tâm linh. Sự xuất hiện của lân như một lời chúc phúc tượng hình: lân múa càng sung sức, tiếng trống càng mạnh mẽ, thì năm mới càng phát tài – càng may mắn.
Có thể thấy rằng, trong mỗi mùa lễ hội truyền thống, đoàn lân không chỉ là phần trình diễn náo nhiệt đơn thuần mà còn là hình ảnh kết tinh những giá trị văn hóa, tâm linh và tinh thần gắn kết cộng đồng. Việc giữ gìn và phát huy múa lân trong các dịp lễ hội chính là cách mà con người gìn giữ bản sắc dân tộc mà còn là nhịp đập của văn hóa, là niềm vui tập thể, là tiếng trống khơi dậy hy vọng và niềm tin. Bởi vậy, mỗi khi mùa lễ hội về, tiếng trống lân vang lên là điều báo hiệu một khởi đầu mới mang nhiều may mắn đến trong tương lai.
Bài viết: Hồng Hạnh
Hình ảnh: Sưu tầm